Tegoroczny noblista z wizytą na PWr

piątek, 3.11.2023 09:39 260 0

We wtorek, 7 listopada, Politechnikę Wrocławską odwiedzi prof. Ferenc Krausz – światowej sławy fizyk, laureat tegorocznej Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Jego wizyta związana jest z otwarciem na uczelni współpracującej z naukowcem grupy badawczej. Noblista wygłosi też otwarty wykład w ramach Interdyscyplinarnego Seminarium Naukowego.
 
Prof. Ferenc Krausz jest dyrektorem Instytutu Optyki Kwantowej Maxa Plancka w Monachium. W październiku wspólnie z prof. Anne L'Huillier i prof. Pierrem Agostinim zostali laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie fizyki. Uhonorowano ich za utworzenie nowych narzędzi do badania świata elektronów wewnątrz atomów i cząsteczek.

 
Plan wizyty
 
godz. 13.15
Wykład „Attosecond Science: From Speeding Up Electronics to Probing Human Health” (bud. D-20, ul. Janiszewskiego 8).
 
godz. 15 
Wizyta w nowym laboratorium laserowym
(bud. C-4, ul. Janiszewskiego 11, I piętro, sala 142 – wejście przez łącznik w bud. C-16).
 
Wizyta naukowca, który współpracuje z naszą uczelnią, związana jest inauguracją działalności specjalnej grupy badawczej specjalizującej się w budowie ultraszybkich laserów. Jej kierownikiem został dr Maciej Kowalczyk z Wydziału Elektroniki, Fotoniki i Mikrosystemów, który w latach 2020-22 współpracował z prof. Krauszem w Niemczech na stażu podoktorskim.
 
– Zostaliśmy wybrani do udziału w prestiżowym programie Max Planck Partner Group – wyjaśnia dr Maciej Kowalczyk. – Jest on finansowany przez Towarzystwo Maxa Plancka, które na działalność grupy na PWr przeznaczy grant w wysokości 100 000 euro – dodaje.
 
Grupa badawcza dr. Kowalczyka będzie współpracowała bezpośrednio z Max Planck Institute of Quantum Optics, którym kieruje właśnie prof. Krausz.
 
– Naszym zadaniem będzie rozwijanie zagadnień związanych z laserami generującymi femtosekundowe impulsy laserowe w zakresie średniej podczerwieni – mówi naukowiec z W12. – Skupimy się przede wszystkim na stabilizacji tych źródeł laserowych, aby mogły być wykorzystywane w Max Planck Institute of Quantum Optics do spektroskopowych badań próbek ludzkiej krwi pod kątem diagnostyki chorób nowotworowych.
 
Wcześniej węgierski naukowiec wygłosi na PWr otwarty wykład „Attosecond Science: From Speeding Up Electronics to Probing Human Health”. Prelekcja odbędzie się w ramach Interdyscyplinarnego Seminarium Naukowego, będzie poświęcona impulsom świetlnym w skali attosekundowej i ich zastosowaniu w medycynie.
 
Z racji ogromnego zainteresowania wykładem i braku wolnych miejsc, zapraszamy do oglądania bezpośredniej transmisji na kanale PWr na YouTube: https://wroclaw.tech/wyklad-noblisty.
 
Genialny fizyk
 
Prof. Ferenc Krausz jako pierwszy na świecie wygenerował i zmierzył pojedyncze impulsy świetlne o czasie trwania w skali attosekundowej (jedna attosekunda to 10 -18 s) i jest uznawany za twórcę tak zwanej fizyki attosekundowej.
 
Ten eksperyment pozwala obserwować ruchy elektronów wewnątrz atomów, co w 2002 roku zostało uznane przez czasopisma naukowe „Nature” i „Science” jako jedno z najważniejszych osiągnięć w nauce. Pomiary te przyniosły nowe spojrzenie na fizykę atomową i fizykę ciała stałego. Naukowiec prowadzi badania nad zrozumieniem procesów mikroskopowych z udziałem elektronów, atomów i molekuł.
 
Ferenc Krausz urodził się w miejscowości Mór (Węgry) w 1962 r., studiował elektrotechnikę na Politechnice w Budapeszcie i jednocześnie fizykę teoretyczną na Uniwersytecie w Budapeszcie. W 1991 roku uzyskał stopień doktora w dziedzinie elektroniki kwantowej na Politechnice Wiedeńskiej, a w dwa lata później habilitację.
 
Od 2003 r. jest dyrektorem Instytutu Optyki Kwantowej im. Maxa Plancka w Monachium, gdzie kieruje Zespołem Fizyki Attosekundowej, a od 2004 r. jest kierownikiem Katedry Fizyki Doświadczalnej na Uniwersytecie Ludwika Maksymiliana w Monachium.
 
Jest laureatem wielu prestiżowych nagród (m.in. 2005 – Nagroda Leibniza, 2006 – „Quantum Electronics Award”, IEEE Laser and Electro-Optics Society, 2006 – brytyjski „Progress Medal”, 2022 – Wolf Prize, 2022 – BBVA Frontiers of Knowledge Award).
 
Najważniejszą nagrodę otrzymał 3 października 2023 r. - Nagrodę Nobla z Fizyki za eksperymentalne metody generujące attosekundowe impulsy światła dla celów badania dynamiki elektronów w materii. Po jej przyznaniu zadeklarował, że pieniądze pochodzące z nagrody przekaże - za pomocą swojej fundacji Science4People - na pomoc Ukrainie.
 
Aktualne prace jego grupy obejmują wykorzystanie ultrakrótkich impulsów laserowych w badaniach biomedycznych. Profesor Krausz chce wykorzystać technologię pomiaru femto- i attosekundowych impulsów do spektroskopowej analizy próbek krwi i wykrywania drobnych zmian w ich składzie.
 
Ze swoim zespołem bada, czy zmiany te są na tyle specyficzne, aby umożliwić jednoznaczną diagnozę chorób – najlepiej w ich początkowych stadiach. Oznacza to nową erę fizyki attosekundowej, ponieważ byłoby to jej pierwsze praktyczne zastosowanie i może mieć bezpośredni wpływ na codzienne życie ludzi.

*Autorem załączonego zdjęcia jest Daniel Gerst.

Dodaj komentarz

Komentarze (0)

Nowy wątek